ISSN:2667-5641

SÜLEYMÂN-NÂME’DE MİTOLOJİK BİR UNSUR OLARAK DÎVLER


Süleymân-nâme-i Kebir; tarihçi, edebiyatçı ve mutasavvıf kişiliğe sahip olan Firdevsî-i Rûmî’nin XV. yüzyılın sonlarına doğru kaleme almaya başladığı, 81. cildine kadar çeşitli kütüphanelerde nüshaları bulunan eseridir. Süleymân-nâme’de Hz. Süleymân’ın hayatı mitolojik, destansı ve efsanevî unsurlarla karışık olarak detaylı ve kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Eser, Hz. Süleymân’ın hayatının Şeh-nâme kahramanlarının hayatları ile birleştirildiği farklı bir kurguya sahiptir. Bu sebeple eser hem Tevrât’tan hem de Şeh-nâme’den önemli izler taşımaktadır. Süleymân-nâme’de, Hz. Süleymân’ın hayatı ekseninde aktarılan ana hikâye içinde tarihten coğrafyaya, mitolojiden antropolojiye, savaş sanatından astronomiye, tıptan astrolojiye, botanikten zoolojiye, hadisten tefsire, siyerden tasavvufa birçok alanla ilgili bilgi, kavram ve varlıklara genişçe yer verilmektedir. Süleymân-nâme’de önemli bir yere sahip olan varlıklardan biri de İran mitolojisinde ve Şeh-nâme’de bahsi sıkça geçen dîvlerdir. Türkçede “dev” olarak kullanılan dîv, klasik edebiyatta ve Süleymân-nâme’de, insana benzeyen ve iri cüsseli olan masal kahramanından daha farklı varlık ve kavramlar için kullanılmaktadır. Süleymân-nâme’ye göre insandan önce yaratılmış bir ırk olan dîvler, bir anda istedikleri yere gidebilen ve oldukça güçlü yapıda olan varlıklardır. Eserin tahkiyevî kurgusunda övülüp yüceltilen kahramanların, karşısında yer alan ve mutlak surette kötülüğü temsil eden dîvler; tasavvufî boyutta nefs-i emmâreyi temsil etmektedir. Bu çalışmada, Süleymân-nâme’ye göre dîvlerin yaratılışı ve özellikleri ile eserde yer alan dîv kahramanlar ve bunların temsil ettiği tasavvufî hususlar incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler


Süleymân-nâme-i Kebir, Firdevsî-i Rûmî, dîvler, temsil, Gurgur, Zelhimar.

Yazar: Mehmet Burak ÇAKIN -
Sayfa Sayısı: 1137-1158
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.22895
Tam Metin:
Turkish Studies - Language and Literature
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.