ISSN:1308-2140

Giriş Yap Üye Ol

TÜRKİYE SELÇUKLU SULTAN EŞLERİNDEN MAHPERİ HUAND HATUN’UN YAPTIRDIĞI YAPILAR


Türkiye Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad’ın eşi Mahperi Huand Hatun’un kimliği, yaşamı ve yaptırdığı yapılar bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Dönem kaynaklarında kendisine çok az yer verildiğinden, yaşam öyküsü ancak genel hatlarıyla belirlenebilen Mahperi Huand Hatun, cami, hamam, türbe, zaviye ve han türünde pek çok yapı yaptırmıştır. Kitabeli yapılarının tümü, oğlu Sultan II. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde inşa edilmiştir. Tarihi ve siyasi koşullar, diğer yapılarının da aynı dönem içinde inşa edildiklerine işaret etmektedir. Kayseri’de yaptırdığı Huand Hatun Külliyesi bir medrese, cami, türbe ve çifte hamamdan oluşmaktadır. Medrese ve çifte hamamın erkekler kısmı yapı topluluğu içinde en erken tarihlilerdir ve banilerinin Mahperi Haund Hatun’un eşi I. Alâeddin Keykubad olduğu tahmin edilmektedir. Cami inşa kitabesine göre Mahperi Huand Hatun tarafından yaptırılmış, türbe ve hamamın kadınlar kısmının da onun tarafından farklı tarihlerde yaptırılmış olduğu tahmin edilmektedir. Böylece külliyeyi oluşturan yapıların birlikte tasarlanarak inşa edilmedikleri ancak her birinin yapılırken bir diğeriyle bağlantı kuracak şekilde planlandığı görülmektedir. Mahperi Huand Hatun Camii’nin plan kurgusu incelendiğinde yeni bir uygulamanın yapıda denenmek istendiği anlaşılmaktadır. Caminin kuzeybatı köşesine yerleştirilen türbenin mukarnas dolgulu kaidesi bir başka örneğinin bulunmaması ile dikkat çekmektedir. İncesu’da yaptırdığı zaviye, tarihi bilinen erken tarihli zaviyeler arasında yerini almaktadır. Uluslararası deniz aşırı kuzey-güney ticaret yolları üzerinde inşa edilen han yapıları ise Türkiye Selçuklu hanlarının plan şemalarını tekrarlamışlardır. Bu çalışmada Mahperi Huand Hatun’un yaptırdığı yapıların önemli bazı yeniliklere getirmekle birlikte genel olarak Anadolu Selçuklu mimari teknik ve uygulamalarını tekrarladıkları, gelenek içinde kaldıkları sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler


Türkiye Selçukluları, Mahperi, Huand Külliyesi, Şeyh Turesan Zaviyesi, Han, mimari, mekan

Yazar: Demet KARA -
Sayfa Sayısı: 107-136
DOI: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14981
Tam Metin:
Turkish Studies
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.