ISSN:2667-5552

Kayseri Hacılar Yukarı Mahalle Hülâsa Defterine Göre Mahalle Sakinlerinin Varlık ve Vergi Yapısının Analizi (19. Yüzyılın Sonları ile 20. Yüzyılın Başları)


Bu çalışmanın amacı, uzun zamandır girişimciliği ve rekabetçiliği ile dikkatleri üzerine çeken Kayseri Hacılar’ın yaklaşık bir asır önceki iktisadi zenginlik düzeyini ve gayri menkul varlıklar üzerinden servetin dağılımını tespit etmektir. Bu çerçevede, o dönemde Hacılar’a bağlı toplam dört mahalle ve bir de yabancılardan oluşan köyle ilgili belgeler okunmuş; ancak çalışmada sadece Yukarı Mahalle ile ilgili veriler analiz edilmiştir. Çalışmanın temelini teşkil eden belgeler Kayseri Hacılara ait Hülâsa Defterleri’nden alınmıştır. Kayıtlarda mahalle sakinlerinin sahip oldukları mülkleri ağırlıklı olarak müstakil mülk olarak tuttukları ve çoğunlukla yüksek değer ifade eden ve o döneme göre nispeten yüksek refah seviyesinde şehirli/merkezi bir hayata hitap eden bağ, hane, tarla cehri ve bahçe türünden varlıklara sahip oldukları anlaşılmaktadır. Toplam mülkün kıymeti ve ödenen vergi içerisinde en büyük pay müstakil hanelere aittir. Mahallede servetin oldukça dengesiz bir şekilde dağıldığı görülse de zenginlik düzeyi arttıkça servetten alınan vergilerin de arttığı, hatta vergi yükünün toplumun alt kesimlerinde oldukça düşük olduğu söylenebilir. Hacıların toplam dört mahallesi ve yabancılardan oluşan köyün genel mal varlığının tespiti sonucunda ilk on zengininin dördünün Yukarı Mahalle sakinlerinden olduğu anlaşılmıştır. Son olarak, diğer mahallelerden farklı olarak bu mahalledeki en zengin on kişinin toplam altı aileden geldiği anlaşılmaktadır. Anlaşılan o ki, Yukarı Mahallede yakın akraba sayısı fazla ve/veya zenginlik daha ziyade belli ailelerde toplanmış durumdadır.


Anahtar Kelimeler


Kayseri Hacılar İktisat Tarihi, Osmanlı Dönemi Kayseri Ekonomisi, Varlık ve Vergi Analizi, Hülâsa Defterleri.

Yazar: Ekrem ERDEM - Sefure DEVECİ
Sayfa Sayısı: 511-534
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.23308
Tam Metin:
Turkish Studies - Historical Analysis
E-Mail Aboneliği

E-Bülten'e abone olarak güncel haberlerin mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.

© Copyright Asos Eğitim Bilişim Danışmanlık / Akademik İletişim . Tüm Hakları Saklıdır.